7. Nieuwsmedia radio en televisie

Vorig hoofdstuk Volgend hoofdstuk

Introductie
Een deel van Nederland staat op met het nieuws. Op de radio is naast NOS ook BNR Nieuwsradio een belangrijke speler. BNR is de enige commerciële nieuwszender in de ether en naast Radio 1 de enige radiozender met uitsluitend nieuws en actualiteiten. De zender richt zich specifiek op een zakelijke doelgroep van invloedrijke consumenten, ondernemers, prosumers en zakelijke inkopers. BNR is meer dan alleen radio, BNR is ook online actief, heeft een app en organiseert diverse events voor haar doelgroep.

De grootste nieuwsmerken op de Nederlandse televisie zijn NOS en RTL Nieuws. De merken brengen dagelijks diverse nieuwsbulletins. Het NOS Journaal en de uitzendingen van RTL Nieuws trekken 's ochtends in absolute aantallen minder kijkers, maar het marktaandeel is vergelijkbaar met de avonden.

Het RTL Nieuws brengt nieuwsbulletins gedurende de hele dag. Naast de nieuwsbulletins is RTL Nieuws 24/7 actief met een eigen app RTLNIEUWS 365, RTL Z, RTL Boulevard, EditieNL en Weer en Verkeer. Anders gezegd: een sterk crossmediaal nieuwsplatform.

Regionaal
Naast de landelijke televisie- en radiozenders zijn er dertien publieke omroepen die allemaal radio en televisie maken en een nieuwssite hebben. Elke provincie heeft zijn eigen omroep, met uitzondering van Zuid-Holland. Hier zijn RTV Rijnmond en Omroep West actief. De regionale omroepen hebben een aanzienlijk marktaandeel en behoren tot de best beluisterde radiozenders. De zenders hebben een eigen redactie voor regionaal nieuws. Het overige nieuws wordt verzorgd door ANP. Omroep Reclame Nederland (ORN) is het centrale loket voor reclameruimte op de regionale publieke omroepen.

Succesvol is de samenwerking rond een nieuwssite in het zuiden. Sinds september 2014 verzorgen het Limburgs Dagblad en Dagblad de Limburger met regionale omroep L1 de nieuwswebsite 1Limburg.

Persbureaus
ANP en Novum Nieuws nemen een flink deel van het nieuws op radio voor hun rekening. Het nieuws op de regionale omroepen dat niet regionaal is, wordt verzorgd door ANP. ANP levert ook complete nieuwsbulletins of alleen de inhoud van de bulletins aan veel commerciële radiozenders als 538.

Verdienmodellen
De NOS is een taakomroep. Dat wil zeggen dat de omroep door de Mediawet een taakopdracht heeft. In het geval van de NOS is dit ‘onafhankelijke nieuwsvoorziening’. Net zoals de overige publieke omroepen wordt de NOS grotendeels gefinancierd met publieke gelden door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Overige inkomsten komen uit het verkopen van reclamezendtijd, uitgevoerd door Stichting Ether Reclame (STER). STER mag gemiddeld jaarlijks niet meer dan 10% van de zendtijd voor reclame gebruiken en dagelijks maximaal 15%.

Commerciële nieuwsmerken zoals RTL Nieuws en BNR Nieuwsradio worden niet gesubsidieerd door de overheid. Ze verdienen hun geld door de verkoop van reclamezendtijd, met sponsoring en met branded content. BNR Nieuwsradio heeft bijvoorbeeld samen met Het Financieele Dagblad en partners als KLM en ING het ondernemersplatform Wereldveroveraars opgezet. Meer hierover is te vinden in het hoofdstuk Bedrijfstak Industrie.

BNR Nieuwsradio is een typische nichezender en het bereik is ten opzichte van de muziekzenders vrij bescheiden. Het bereik en loyaliteit binnen de exclusieve zakelijke doelgroep is echter relatief groot. De omroep heeft een goede kennis en dekking van de BtoB-markt. Dit biedt BNR de mogelijkheid om een grotere rol te spelen in marketingcampagnes dan alleen die van reclameplatform. De exploitant is in staat om de zakelijke adverteerder een breed pakket aan MarCom-diensten aan te bieden; van productie tot vertoning van reclame. De omroep bevindt zich daardoor aan het front van de ontwikkelingen die worden beschreven in het hoofdstuk Bedrijfstak Industrie.

Programmering televisie en radio
Nederland 1 is een taakomroep gericht op nieuws. Het NOS Journaal wordt zowel op Nederland 1 als op Nederland 2 uitgezonden vanaf 6.30 uur 's ochtends tot diep in de nacht. Met een Journaal om 18 uur en één om 20 uur is NOS prime-time goed aanwezig. RTL Nieuws wordt eveneens voor het eerst om 6.30 uur uitgezonden. Daarna is er overdag om 16 uur nog een editie. Met edities om 18 en 19.30 uur is ook RTL Nieuws prime-time goed vertegenwoordigd.

Voor nieuwsradiozenders ligt het zwaartepunt juist overdag. Op Radio 1 eindigt het laatste Journaal om 18.30 uur. De programmering van BNR Nieuwsradio duurt van 6 uur tot middernacht, 's avonds worden vaak herhalingen uitgezonden.

Digitaal
In het hoofdstuk Medialandschap wordt een aantal trends besproken waar radio en televisie mee te maken hebben. Beide platformen zijn aan het digitaliseren. Televisie wordt al jarenlang digitaal aangeboden en ook radio is vanaf september 2013 volledig digitaal te beluisteren. Beide platformen hebben bovendien te maken met concurrentie van het internet en on demand-diensten. Het opzetten van een online radiostation is relatief goedkoop. Diensten zoals iTunes en Spotify zijn concurrenten voor de traditionele radio, een nieuwe speler als Netflix begeeft zich in dezelfde markt als traditionele televisiezenders.

Nieuws en ‘live’ sport en entertainment zijn toekomstbestendige domeinen die de kijkers, luisteraars en lezers blijven trekken. Daarom is de verwachting dat de nieuwe ontwikkelingen minder effect op nieuwsprogramma's zullen hebben dan op andere delen van de programmering.

Consumenten willen nieuws vooral zo snel mogelijk zien en horen, maar hebben wel behoefte aan selectie en duiding. Sociale media zoals Twitter en Facebook zijn belangrijke bronnen van informatie over actualiteiten geworden. Voor consumenten is het echter onmogelijk om alles wat speelt bij te houden, het is aan de nieuwsmerken om de informatie te schiften. Nieuwszenders op radio en televisie doen dit zeer efficiënt en ze passen bovendien goed in het dagelijks ritme van de meeste consumenten. Nieuwsradio is er overdag voor in de auto of op het werk, wanneer mensen 's avonds op de bank zitten nemen nieuwsmerken op televisie het over.

Test je kennis!

Inhoud